Καθηγητής Χρίστος Γούδης:

«- Το λαϊκό μήνυμα για τον Καποδίστρια… 

- Προϊόν της εποχής του ο Τραμπ. 

- Κοσμικά γεγονότα μεγάλης κλίμακος που δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε!» 

10.1.2026

Συνέντευξη στον Ησαΐα Κωνσταντινίδη

Ο Καθηγητής Χρίστος Γούδης είναι ένας από τους ελάχιστους σύγχρονους Έλληνες διανοητές, των οποίων το έργο αποτελεί πρωτογενή παραγωγή και δεν είναι στείρα αντιγραφή αλλότριων προτύπων. Πολυγραφότατος, έχει προσφέρει πολλά στη νεοελληνική λογοτεχνία με την ποίησή του, έχει επίσης εκφράσει μέσα από άρθρα και βιβλία σαφείς πολιτικές και κοινωνικές απόψεις, ενώ το επιστημονικό του έργο στους τομείς της αστροφυσικής και της κοσμολογίας θεωρείται πολύ αξιόλογο. Η συνέντευξή μας μαζί του, που ακολουθεί, έχει μεγάλη σημασία, αλλά και ενδιαφέρον, διότι λαμβάνει χώρα σε μία περίοδο έντονων ανακατατάξεων τόσο στη χώρα μας όσο και στον πλανήτη. 

1. Πώς πιστεύετε ότι θα εξελιχθεί το φαινόμενο Τραμπ, που φαίνεται να προκαλεί σημαντικές αλλαγές στη γεωπολιτική του πλανήτη; Είναι τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος αυτός που θα μετεξελίξει τον κόσμο μας σε κάτι το ολότελα καινούργιο και θετικό για την ανθρωπότητα, ή μήπως μας οδηγεί νομοτελειακά σε έναν θερμοπυρηνικό «Αρμαγεδδώνα»; 

- Ο Τραμπ είναι προϊόν της εποχής του. Εκφράζει την επιθυμία της πλειονότητας των αμερικανών των ΗΠΑ να τραβούν πιστόλι και να πυροβολούν όποιον τους μπαίνει στη μύτη, την κάθε ενοχλητική μύγα που τολμά να τους αγγίζει. Αυτή ήταν εξ αρχής η φιλοσοφία τους κατά την διάρκεια της κατάκτησης της «άγριας» Δύσης. Πρώτοι διδάξαντες οι Αθηναίοι, που πάλαι ποτέ, εξήγησαν στους Μηλίους πριν να τους κατασφάξουν ότι: «Δίκαια εν τω ανθρωπείω λόγω από της ίσης ανάγκης κρίνεται, δυνατά δε οι προύχοντες πράσσουσι και οι ασθενείς ξυγχωρούσιν», τουτέστιν: η δικαιοσύνη μεταξύ των ανθρώπων μπορεί να υφίσταται μόνο εάν είναι εξίσου δυνατοί, αλλιώς οι προύχοντες βαράνε και οι παρακατιανοί τους φιλούν το χέρι. Έτσι και οι αμερικανοί (και όχι μόνον). Ευκαιρίας δοθείσης, εξολοθρευτές. Δεν έχει αλλάξει τίποτε από τότε στον ψυχισμό του μέσου αμερικανού. 

Πέπλα υψηλού πολιτισμού, που αναμφισβήτητα παράγονται, πρωτοπορούν, και ευδοκιμούν από εκλεπτυσμένες ανθρώπινες μειονότητες στις ΗΠΑ, δεν είναι παρά επιφανειακά κελύφη ενός υφέρποντος, λανθάνοντος, και πολλές φορές ιδιαίτερα εμφανούς πρωτογονισμού των ακαλλιέργητων μαζών που συνιστούν τα καρύδια της κάθε καρυδιάς που συναποτέλεσαν και συνθέτουν αυτό το μωσαϊκό «λαών, φυλών, γλωσσών και εθνών», για να χρησιμοποιήσω και εγώ αυτήν την «απακαλυπτική» έκφραση του Ιωάννη,  το οποίο αποκαλεί τον εαυτό του κατ’ ευφημισμόν «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής». 

Για να είμαστε πάντως δίκαιοι, αυτού του είδους οι αντιφάσεις χαρακτηρίζουν και την Ευρώπη, στην οποία συνυπήρχαν πάντοτε η υψηλή κουλτούρα του πνεύματος, της επιστήμης και των καλών τεχνών η καλλιεργούμενη από τους ολίγους, με την αχρειότητα, την ευτέλεια, και την κτηνωδία των μαζών, οι οποίες λόγω της λεγόμενης δημοκρατικής διαδικασίας εκλογής ηγετών επιλέγουν «τοιούτους» κατ’ εικόνα και ομοίωσιν των εαυτών των. Αυτό συμβαίνει και σήμερα στην Ευρώπη. Το ίδιο φοβούμαι συνέβαινε και στην αρχαία Ελλάδα, όπου όλα τα θεωρούμενα σήμερα μεγάλα οικουμενικά πνεύματα (Πυθαγόρας, Ηράκλειτος, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης, Θουκυδίδης, Ξενοφών για παράδειγμα και μόνον) καταδιώχθηκαν ανηλεώς για τις ιδέες τους και είχαν άσχημο τέλος. Το μάγμα του ανθρωπίνου όχλου παραμένει παντοδύναμο. Τα του όχλου μετά του όχλου οι όχλοι βοήσωμεν, για να θυμηθούμε επ’ ευκαιρία και τον Επιφάνειο της Κύπρου.

Τώρα ως προς την ανθρώπινη «θετική» μετεξέλιξη που οραματίζονται οι απανταχού πίθηκοι του πλανήτη, μόνο μέσω του βομβαρδισμού του DNA μας, από την κοσμική ακτινοβολία, μπορεί να παραχθεί. «Βέβαια» η μορφή μιας τέτοιας μετάλλαξης, αν και όποτε υπάρξει, είναι «αβέβαιη», άγνωστη και ακαθόριστη εκ των προτέρων. Μπορεί να βγάλουμε φτερά και να γίνουμε άγγελοι, μπορεί όμως να γίνουμε και νυχτερίδες ή κατσαρίδες ή και κότες… Κοσμικά ζάρια είναι αυτά…

Όσο για τον θερμοπυρηνικό Αρμαγεδδώνα στον οποίο αναφέρεστε στην ερώτησή σας, γι’ αυτόν, εάν προκύψει, δεν θα ευθύνεται ο κάθε μικρόνους φύλαρχος του πλανητίσκου μας ο οποίος, ως άλλος νιτσεϊκός πίθηκος (βλέπε «Τάδε έφη Ζαρατούστρα»), θα πατήσει το κουμπί, αλλά η σκοτεινή όψη της επιστήμης η οποία, μεταξύ άλλων παράγει αφειδώς και καλλυντικά για την αναβάθμιση του ναρκισσισμού των γυναικών αλλά και όπλα μαζικής καταστροφής για την εν δυνάμει αυτοκαταστροφική και αυτοκτονική εξαφάνιση του αυτοαποκαλούμενου «ανθρωπίνου» είδους.

Από την άλλη μεριά, το «Περί Πολέμου» θέμα είναι ευρύτερο και ίσως πολύ βαθύτερο απ’ ότι μπορούμε να φαντασθούμε. Πόλεμο δεν διεξάγουν μόνο οι άνθρωποι αλλά και άλλα είδη του πλανήτη Γη, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα μυρμήγκια, τα οργανωμένα σε ιεραρχικές κοινωνίες. Θα πρέπει πάντα να αφήνουμε χώρο στη σκέψη μας για τον καραγκιοζοπαίχτη που κινεί τα νήματα πίσω από τον μπερντέ των γήινων δρώμενων και τους ανεξερεύνητους σκοπούς του, τους οποίους εμείς χωρίς να αντιλαμβανόμεθα μπορεί να καλούμεθα να υπηρετούμε, πιστεύοντας στην, αναπόδεικτη ακόμη, ελευθερία της βουλήσεώς μας. Με άλλα λόγια, ρε μπας και είμαστε μαριονέτες;

2. Έχετε στο παρελθόν εκφραστεί υπέρ της αναγκαιότητας σύναψης συμμαχίας ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ. Με δεδομένα όσα συνέβησαν στη Μέση Ανατολή από την αποφράδα 7η Οκτωβρίου 2023 και μετά, ποια πιστεύετε ότι θα είναι η επόμενη μέρα για την περιοχή μας; 

- Συμμαχία ναι, με την προϋπόθεση ότι θα σταθούμε στο απαιτούμενο ύψος μας για την ευόδωση μιας τέτοιας συμπόρευσης με έναν ιδιαίτερα ευφυή, εργατικό και αποφασισμένο λαό, ιδιότητες που και εμείς ως Έλληνες έχουμε αποδείξει κατά το ηρωικό ιστορικό μας παρελθόν ότι τις έχουμε και μάλιστα σε υπέρτατο βαθμό. Θα πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι όχι μόνο στις συμμαχίες αλλά και στην συμμετοχή μας σε ευρύτερους διεθνείς οργανισμούς οφείλουμε να είμαστε ισχυροί και καλά προετοιμασμένοι ώστε όλα τα μέλη να μας παίρνουν σοβαρά υπ’ όψη. Θα αναφερθώ και πάλι, όπως και προηγουμένως, στον Θουκυδίδη:  «ού γάρ οίον τ’ είναι μή από αντιπάλου παρασκευής όμοιόν τι ή ίσον ές τό κοινόν βουλεύεσθαι», δεν είναι δυνατόν να διαβουλεύεσθε σε μία συμμαχία επί ίσοις όροις εάν δεν έχετε ισοσθενή δύναμη και προπαρασκευή. Και ο νοών νοείτω…

Τώρα ως προς τα τεκταινόμενα στο Ισραήλ, αναφέρεσθε προφανώς στην αποφράδα ημέρα της σφαγής στο μουσικό φεστιβάλ «Supernova» μετά από την  τρομοκρατική επίθεση που συνέβη στις 7 Οκτωβρίου 2023 όταν τρομοκράτες της ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς εισέβαλαν στο Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας και επιτέθηκαν εναντίον των συμμετεχόντων στο φεστιβάλ μουσικής "Supernova Sukkot Gathering", σκοτώνοντας 260 άτομα, απαγάγοντας πολλούς και βιάζοντας Ισραηλινές. Για όσους έχουν εντρυφήσει στις επιδιώξεις των Αράβων έναντι του Ισραήλ, αυτό δεν είναι παρά ένα ασήμαντο γεγονός. Εάν κάποτε η πληθυσμιακή υπερπίεση που εξασκούν τους επιτρέψει να το σαρώσουν, οι σκηνές που θα βιώσουν οι κάτοικοί του πριν να τους εξολοθρεύσουν θα είναι σκηνές Αποκάλυψης, τέτοιες που θα κάνουν την καταστροφή της Σμύρνης το 1922 να φαίνεται σαν τουρκική ιπποτική ευγένεια έναντι των ηττημένων. Και πάλιν ο νοών νοείτω…

3. Στο πρόσφατο σχετικά παρελθόν βιώσαμε την εμπειρία της πανδημίας του κορονοϊού, με όλα όσα αυτή επέφερε επί των ζωών μας. Τώρα αρκετοί φοβούνται ότι έρχεται νέα πανδημία, ενδεχομένως χειρότερη της προηγούμενης, αλλά και φοβερά και τρομερά γεγονότα εξαιτίας της λεγόμενης «κλιματικής κρίσης», θεωρείτε ότι έτσι έχουν τα πράγματα; 

- Πανδημίες υπήρξαν και κατά το παρελθόν και θα υπάρξουν και στο μέλλον. Παρά τις συνέπειες της τελευταίας πανδημίας, και παρά την ασκηθείσα κριτική, η επιστήμη στο μέτρο των δυνατοτήτων της κατάφερε ώστε ο αριθμός των θυμάτων mutatis mutandis (τηρουμένων των αναλογιών) να είναι πολύ μικρότερος από παλαιότερες σαρωτικές κυριολεκτικά πανδημίες που έπληξαν τον πλανήτη μας. Εκείνο που δεν θα μπορέσει ακόμη να αντιμετωπίσει είναι κοσμικά γεγονότα μεγάλης κλίμακος όπως η δραστηριότητα του Ηλίου, η κλόνηση του άξονα της Γης, η μετατόπιση των μαγνητικών της πόλων, ή και η ενδεχόμενη πρόσπτωση ενός μεγάλου μετεωρίτη, για να μην αναφερθώ σε κάποια εισβολή εξωγήινων. Γεγονότα όπως η περιοδική επικράτηση παγετώνων ακολουθούμενη από λιώσιμο των πάγων, η υπερθέρμανση του πλανήτη και άλλα συναφή, ελάχιστα εξαρτώνται από την ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς καθότι συνέβησαν πολλές φορές κατά το παρελθόν σε περιόδους μηδενικής ανθρώπινης δραστηριότητας και παρεμβατικότητας στο περιβάλλον. Και πάλι ο νοών νοείτω… 

4. Πολλά «παράξενα» έχουν συμβεί τα τελευταία 2-3 χρόνια στην πολιτική ζωή της χώρας μας, π.χ. η ανάδυση από το πουθενά του Στέφανου Κασσελάκη και τώρα το φαινόμενο Μαρία Καρυστιανού. Είναι όλα αυτά σαφή «σημεία των καιρών» ότι το καθεστώς της Μεταπολίτευσης πνέει πλέον τα λοίσθια; 

- Οι πολιτικές πομφόλυγες ή φλύκταινες, στις οποίες αναφέρεσθε, είναι μοχλοί στήριξης της υπάρχουσας διαχείρισης των πραγμάτων, δεδομένου ότι ευνοούν τον κατακερματισμό του αντιπολιτευτικού χώρου σε κομματικά περιτρίμματα. Τα «σημεία των καιρών» είναι αλλού. Ο βαθύτερος ψυχισμός και οι μεγάλες προσδοκίες των Ελλήνων εκδηλώθηκαν θυελλωδώς με αφορμή μια πρόσφατη κινηματογραφική ταινία η οποία, ανεξάρτητα από την όποια κριτική περί της ποιότητάς της, απετέλεσε ένα λαϊκό πλειοψηφικό πόλο έλξεως όλων αυτών που αναζητούν σήμερα έναν πλατωνικό, με την έννοια του ιδεατού, Καποδίστρια, ακόμη και αν ο τελευταίος δεν είχε υπάρξει ποτέ. Συναισθανόμενος και εγώ αυτήν την ανάγκη θεώρησα καθήκον μου να παρουσιάσω την δική μου πλευρά, με το έργο μου «Τι πρέπει να ξέρετε για τον Ιωάννη Καποδίστρια», στο έργο και την ιδιοπροσωπία του οποίου έχω εντρυφήσει επί σειράν ετών. Το πόνημά μου βρίσκεται υπό εκτύπωση και θα κυκλοφορήσει πολύ σύντομα. 

Δεν γνωρίζω αν όλοι όσοι θα έπρεπε, έχουν λάβει το σωστό μήνυμα από την προσέλευση του κοινού που, δίκην πανελληνίου προσκυνήματος, κατακλύζει τις κινηματογραφικές αίθουσες προβολής του «Καποδίστρια», ενός ιστορικού προσώπου εξυβριζόμενου συνεχώς όχι από την διανόηση της ελληνικής αριστεράς (αυτή μονίμως παρεπιδημεί εις Παρισίους) αλλά από την «ντόπια» αριστερά της σακούλας, του κιλού, και της διατίμησης, ως στυγνού δικτάτορα. Αλλά και εξίσου από τους ημισκεπτόμενους φιλελέδες, ως προσώπου που δεν σεβάσθηκε το Σύνταγμα των Ελλήνων, το άκουσμα του οποίου για την σημερινή μεγάλη πλειονότητα αντικατοπτρίζεται συνειρμικά στην ομώνυμη πλατεία και μόνον...

Για μένα το λαϊκό μήνυμα για τον Καποδίστρια προς όλες τις κατευθύνσεις είναι: «δεν πα να λέτε ότι ήτανε δικτάτορας, τέτοιους ενάρετους δικτάτορες τους χρειαζόμαστε». Γκέγκε; Για να μην πω ξανά ο νοών νοείτω… Και όχι μόνον αυτό, αλλά σε αντίθεση με τον Διονύσιο Σολωμό που είπε αυτό που είπε, για να αντιμετωπίσει την κριτική που του γίνονταν για ένα ποίημά του («ο Πόρφυρας») που αναφέρονταν σε έναν εγγλέζο των τότε δυνάμεων κατοχής των Ιονίων Νήσων, ο λαός μας για μία ακόμη φορά αντιπαραθέτει με παρρησία ότι: «το έθνος πρέπει να θεωρεί Αληθές ότι είναι Εθνικόν».

5. Έχετε ασχοληθεί ιδιαίτερα με το έργο του μεγάλου Αμερικανού ποιητή Έζρα Πάουντ, εκδίδοντας σχετικό βιβλίο και πραγματοποιώντας την επιμέλεια ενός άλλου με ποιήματά του που εσείς μεταφράσατε  (αμφότερα, από τις εκδόσεις «Νέα Θέσις»). Ήταν εν τέλει ο Πάουντ ένας «προφήτης» των καιρών μας και ποια είναι η θέση της τέχνης -προεξάρχουσας της ποίησης- στη δύσκολη απ’ όλες τις πλευρές εποχή μας; 

- Η απορία σας αξίζει, και μπορεί να απαντηθεί μόνο μέσα από τα βιβλία μου στα οποία αναφέρεσθε στην ερώτησή σας, κάποια αντίτυπα υπάρχουν ακόμη από την δεύτερη έκδοσή τους στην «Νέα Θέση». Η απάντησή μου δεν επιδέχεται απλά μια πρόχειρη κατάφαση στα πλαίσια μιας συνεντεύξεως. Ο Πάουντ είναι ο ίδιος ένας ολόκληρος κόσμος με παρελθόν, παρόν, και – το σημαντικότερο – μέλλον! Εγώ εδώ απλά θα αναφέρω τι είπε γι’ αυτόν  ο διακεκριμένος και πασίγνωστος, αριστερών φρονημάτων λογοτέχνης τού «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», ο Έρνεστ Χέμινγουαίη:

«Κάθε ποιητής που γεννήθηκε στον εικοστό αιώνα και μπορεί ειλικρινά να πει ότι δεν επηρεάστηκε ή δεν έμαθε πάρα πολλά από το  έργο του Έζρα Πάουντ αξίζει να τον λυπόμαστε και όχι να τον ψέγουμε. Τα καλύτερα απ’ όσα έγραψε ο Πάουντ θα διαρκέσουν όσο υπάρχει λογοτεχνία».

Και κλείνω με μια φράση του μεγάλου αυτού ποιητή που θα τον χαρακτηρίζει εσαεί: «Αν δεν κάνεις θυσίες για τις Ιδέες σου, ή εσύ δεν αξίζεις ή οι Ιδέες σου».